Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin (ADPU) Şamaxı filialının Heydər Əliyev lektoriyasında “Şəhərsalma və Memarlıq İli” çərçivəsində “Təhsil hamı üçün: bərabər imkanlar, parlaq gələcək” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib.

Tədbirin əsas məqsədi təhsilin hər kəs üçün əlçatanlığının təmin edilməsi, bərabər təhsil imkanlarının yaradılması, inklüziv təhsil mühitinin inkişafı, müəllimin cəmiyyətdəki rolunun vurğulanması və sağlam gələcəyin formalaşmasında təhsilin əhəmiyyətinin diqqətə çatdırılması olub.

Sosial və humanitar məsələlər üzrə direktor müavini p.ü.f.d Şəlalə Seyidova çıxışında təhsilin cəmiyyətin inkişafında, milli-mənəvi dəyərlərin qorunmasında və gələcək nəsillərin formalaşmasında mühüm rol oynadığını bildirib. O, qeyd edib ki, müasir dövrdə təhsilin qarşısında duran əsas vəzifələrdən biri hər bir fərdin sosial vəziyyətindən, fərdi xüsusiyyətlərindən və imkanlarından asılı olmayaraq keyfiyyətli təhsil almaq hüququnun təmin edilməsidir. O vurğulayıb ki, təhsil yalnız bilik və bacarıqların ötürülməsi ilə məhdudlaşmır, eyni zamanda şəxsiyyətin hərtərəfli inkişafına, cəmiyyətə inteqrasiyasına və məsuliyyətli vətəndaş kimi yetişməsinə xidmət edir.

Ardınca tədbir çıxışlarla davam edib.

Pedaqogika və psixologiya kafedrasının baş müəllimi Yeganə Mikayılova “UNESCO-nun Təhsil hamı üçün (Education for All – EFA) qlobal hərəkatı və prinsipləri” mövzusunda çıxış edib. O, təhsilin insanın fundamental hüquqlarından biri olduğunu vurğulayaraq, bu hüququn təmin edilməsinin fərdi inkişafla yanaşı, cəmiyyətin sosial və iqtisadi tərəqqisi baxımından da mühüm əhəmiyyət daşıdığını bildirib. Məruzəçi UNESCO-nun “Təhsil hamı üçün” qlobal hərəkatının əsas məqsədləri, bu təşəbbüsün formalaşmasının zəruriliyi və onun təhsil sistemlərinin inkişafına təsiri barədə ətraflı məlumat verib.

Çıxış zamanı təhsilə bərabər çıxış imkanlarının yaradılması, təhsil prosesində ayrı-seçkiliyin qarşısının alınması, keyfiyyətli təhsilin təmin edilməsi və ömürboyu öyrənmə imkanlarının genişləndirilməsi kimi məsələlərə diqqət yetirilib. Yeganə Mikayılova qeyd edib ki, “Təhsil hamı üçün” yanaşması hər bir insanın öyrənmək, bilik və bacarıqlarını inkişaf etdirmək, cəmiyyətin həyatında fəal iştirak etmək imkanlarına malik olmasını nəzərdə tutur. O, gələcək müəllimlərin bu prinsipləri mənimsəməsinin, tədris prosesində şagirdlərin fərdi ehtiyaclarını nəzərə almasının və hər kəs üçün əlverişli öyrənmə mühitinin yaradılmasına çalışmasının vacibliyini diqqətə çatdırıb.

Sosial və xüsusi fənlər kafedrasının müəllimi Təranə Mütəllimova “Təhsil hüququ qlobal müstəvidə. UNESCO-nun Təhsil hamı üçün strategiyası və hüquqi əsasları” mövzusunda məruzə ilə çıxış edib. O, təhsil hüququnun beynəlxalq səviyyədə tanınması, qorunması və həyata keçirilməsi mexanizmlərindən bəhs edərək, bu hüququn insan hüquq və azadlıqları sistemində tutduğu mövqeyi izah edib. Məruzəçi təhsilin əlçatanlığı, bərabərliyi və keyfiyyətinin təmin olunmasının beynəlxalq əməkdaşlığın əsas istiqamətlərindən biri olduğunu vurğulayıb.

Təranə Mütəllimova UNESCO-nun təhsil sahəsində həyata keçirdiyi təşəbbüslərin və beynəlxalq yanaşmaların dövlətlərin təhsil siyasətinin formalaşmasına verdiyi töhfələrə toxunub. O, təhsil hüququnun yalnız məktəb və ya ali təhsil müəssisəsinə qəbul olunmaqla məhdudlaşmadığını, eyni zamanda təhlükəsiz, ayrı-seçkilikdən uzaq, keyfiyyətli və inkişafı dəstəkləyən təhsil mühitinin yaradılmasını da əhatə etdiyini bildirib. Çıxışda hüquqi təminatların mövcudluğu ilə yanaşı, onların praktikada həyata keçirilməsinin, təhsildə bərabərsizliyin aradan qaldırılmasının və sosial baxımdan həssas qrupların təhsil imkanlarının genişləndirilməsinin əhəmiyyəti ön plana çəkilib.

Pedaqogika və psixologiya kafedrasının baş müəllimi Səmangül Abdullayeva “İnklüziv təhsil: bugünün və gələcəyin təhsili” mövzusunda çıxış edərək, inklüziv təhsilin müasir təhsil sisteminin mühüm istiqamətlərindən biri olduğunu bildirib. O, inklüziv təhsilin mahiyyəti, əsas prinsipləri və tətbiqi imkanları haqqında ətraflı məlumat verib, hər bir şagirdin fərdi xüsusiyyətlərinə, ehtiyaclarına və potensialına uyğun təhsil almasının vacibliyini vurğulayıb.

O,  qeyd edib ki, inklüziv təhsil yalnız xüsusi təhsil ehtiyacları olan uşaqların ümumi təhsil mühitinə cəlb edilməsi demək deyil. Bu yanaşma bütün şagirdlərin tədris prosesində fəal iştirakını təmin etməyi, onların fərqliliklərinə hörmətlə yanaşmağı və hər kəsin inkişafı üçün əlverişli şərait yaratmağı nəzərdə tutur. Səmangül Abdullayeva müəllimin inklüziv təhsil mühitindəki roluna da xüsusi diqqət yetirərək, pedaqoqun peşəkar hazırlığının, pedaqoji həssaslığının, fərdi yanaşma bacarığının və düzgün ünsiyyət qurmaq qabiliyyətinin əhəmiyyətini qeyd edib. O, gələcəyin müəllimlərinin tolerantlıq, empatiya, bərabərlik və qarşılıqlı hörmət prinsiplərini rəhbər tutmalarının sağlam təhsil mühitinin formalaşmasına mühüm töhfə verəcəyini bildirib.

Pedaqogika və psixologiya kafedrasının müəllimi Həmidə İsgəndərova “UNESCO idealında müəllimin rolu: Bilik, dəyərlər və mədəni irs” mövzusunda məruzə ilə çıxış edib. O, müəllimin yalnız bilik verən mütəxəssis deyil, eyni zamanda şəxsiyyətin formalaşmasına, mənəvi dəyərlərin aşılanmasına və cəmiyyətin mədəni irsinin gələcək nəsillərə ötürülməsinə xidmət edən mühüm bir qüvvə olduğunu vurğulayıb. Məruzəçi müəllim peşəsinin sosial məsuliyyətindən, pedaqoqun şəxsi nümunəsinin şagirdlərin dünyagörüşünə təsirindən və təhsildə humanist dəyərlərin qorunmasının əhəmiyyətindən bəhs edib.

Çıxış zamanı biliklə yanaşı, dürüstlük, məsuliyyət, qarşılıqlı hörmət, tolerantlıq və milli-mənəvi dəyərlərə bağlılığın təhsil prosesində xüsusi yer tutduğu diqqətə çatdırılıb. Həmidə İsgəndərova bildirib ki, müəllim şagirdlərdə müstəqil düşünmə, araşdırma aparma, fərqli fikirlərə hörmətlə yanaşma və cəmiyyət qarşısında məsuliyyət hissi formalaşdırmalıdır. O, milli mədəni irsin qorunması və gələcək nəsillərə çatdırılması ilə ümumbəşəri dəyərlərin mənimsənilməsinin bir-birini tamamladığını qeyd edərək, müasir müəllimin həm ənənələrə sadiq qalmalı, həm də yeniliklərə açıq olmalı olduğunu vurğulayıb.

Sosial və xüsusi fənlər kafedrasının müdiri, biologiya üzrə fəlsəfə doktoru Təranə Əkbəri “Sağlam təhsil, sağlam gələcək” mövzusunda çıxış edib. O, sağlam təhsil mühitinin yaradılmasının fərdlərin fiziki, psixoloji və sosial rifahının qorunması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıdığını bildirib. Məruzəçi təhsilalanların sağlamlığının qorunması, sağlam həyat tərzinin təşviqi, gigiyenik vərdişlərin formalaşdırılması və təhsil müəssisələrində təhlükəsiz mühitin təmin olunması məsələlərinə toxunub.

Təranə Əkbəri qeyd edib ki, sağlam təhsil anlayışı yalnız fiziki sağlamlıqla məhdudlaşmır, eyni zamanda emosional rifahı, psixoloji təhlükəsizliyi, sağlam ünsiyyəti və sosial münasibətləri də əhatə edir. Onun sözlərinə görə, şagirdlərin və tələbələrin özlərini təhlükəsiz, dəyərli və dəstəklənən hiss etdikləri mühitdə onların öyrənmə motivasiyası və inkişaf imkanları daha da genişlənir. Məruzəçi müəllimlərin sağlam həyat tərzinin təşviqində, zərərli vərdişlərin qarşısının alınmasında, sağlamlıqla bağlı düzgün məlumatların yayılmasında və gənclərdə məsuliyyətli davranışın formalaşdırılmasında mühüm rol oynadıqlarını vurğulayıb. O, sağlam təhsil mühitinə qoyulan sərmayənin gələcəkdə sağlam, bilikli və sosial baxımdan fəal nəslin yetişməsinə xidmət etdiyini diqqətə çatdırıb.

Tədbirin sonunda mövzular ətrafında diskussiya təşkil olunub. Diskussiya zamanı təhsildə bərabər imkanların təmin edilməsi, beynəlxalq təhsil prinsiplərinin yerli təhsil mühitində tətbiqi, inklüziv təhsilin inkişaf perspektivləri, müəllimin dəyişən cəmiyyətdə rolu və sağlam təhsil mühitinin formalaşdırılması ilə bağlı məsələlər müzakirə edilib. İştirakçılar keyfiyyətli təhsilin təmin olunmasında müəllimlərin peşəkarlığının, müasir pedaqoji yanaşmaların tətbiqinin, insan hüquqlarına hörmətin və hər bir təhsilalanın fərdi xüsusiyyətlərinin nəzərə alınmasının əhəmiyyətini vurğulayıblar.

Sonda qeyd olunub ki, hər kəs üçün bərabər imkanların yaradıldığı, fərqliliklərin qəbul edildiyi, sağlam və təhlükəsiz mühitin təmin olunduğu təhsil sistemi dayanıqlı inkişafın və parlaq gələcəyin əsas şərtlərindən biridir. Bu istiqamətdə həyata keçirilən maarifləndirici tədbirlər gələcək müəllimlərin peşəkar dünyagörüşünün genişlənməsinə, təhsilin aktual problemləri barədə biliklərinin artırılmasına və onların cəmiyyət qarşısında məsuliyyətlərinin daha dərindən dərk edilməsinə xidmət edir.