Sosial və xüsusi fənlər kafedrasının müdiri, b.f.d. Təranə Əkbəri.
Prezident İlham Əliyev IV Şuşa Qlobal Media Forumundakı çıxışında forumun artıq regional deyil, beynəlxalq miqyasda nüfuz qazanmış platformaya çevrildiyini xüsusi vurğuladı. O qeyd etdi ki, dünyanın müxtəlif ölkələrindən jurnalistlərin, media rəhbərlərinin və beynəlxalq təşkilatların nümayəndələrinin Şuşada bir araya gəlməsi forumun qlobal informasiya mühitində mühüm yer tutduğunu göstərir. Prezidentin fikrincə, Forumun əsas məqsədi müxtəlif ölkələrin media nümayəndələri arasında açıq dialoq mühiti formalaşdırmaq, qarşılıqlı maraq doğuran məsələləri müzakirə etmək və Azərbaycanın reallıqlarını beynəlxalq ictimaiyyətə birbaşa nümayiş etdirməkdir.
Çıxışın təhlili göstərir ki, Prezident İlham Əliyev media diplomatiyasını müasir beynəlxalq münasibətlərin mühüm alətlərindən biri kimi qiymətləndirir. İnformasiya texnologiyalarının sürətlə inkişaf etdiyi və qlobal informasiya məkanında rəqabətin gücləndiyi bir dövrdə dövlətlərin öz mövqelərini dünya ictimaiyyətinə obyektiv şəkildə çatdırması xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Bu baxımdan Şuşa Qlobal Media Forumu yalnız jurnalistlərin görüş platforması deyil, həm də dövlətlər arasında informasiya mübadiləsini, qarşılıqlı anlaşmanı və beynəlxalq əməkdaşlığı gücləndirən mühüm diplomatik mexanizm kimi çıxış edir.
Prezident çıxışında forum iştirakçılarının Qarabağ bölgəsinə səfərlərinin xüsusi əhəmiyyət daşıdığını da qeyd etdi. Onun sözlərinə görə, əvvəlki illərdə Şuşaya gələn qonaqlar müharibənin yaratdığı dağıntıları müşahidə etmişdilərsə, bu gün həmin ərazilərdə həyata keçirilən genişmiqyaslı bərpa və yenidənqurma layihələrinin nəticələrini görmək imkanına malikdirlər. Bu yanaşma onu göstərir ki, Azərbaycan informasiya siyasətində faktlara və real müşahidələrə üstünlük verir. Xarici media nümayəndələrinin prosesləri yerində izləməsi ölkə haqqında obyektiv təsəvvürün formalaşmasına və dezinformasiyanın qarşısının alınmasına xidmət edir.
Məncə, Prezident İlham Əliyevin bu məsələyə xüsusi diqqət yetirməsi təsadüfi deyil. Çünki müasir beynəlxalq münasibətlərdə dövlətlərin nüfuzu yalnız siyasi və iqtisadi imkanlarla deyil, həm də informasiya məkanında formalaşdırdıqları etibarlı imiclə müəyyən olunur. Şuşa Qlobal Media Forumunun beynəlxalq nüfuzunun ildən-ilə artması Azərbaycanın açıq informasiya siyasəti həyata keçirdiyini, beynəlxalq media ilə əməkdaşlığa xüsusi önəm verdiyini və qlobal informasiya mühitində fəal iştirak etməyə çalışdığını göstərir. Bu baxımdan forum Azərbaycanın yumşaq güc siyasətinin (soft power) mühüm elementlərindən biri kimi qiymətləndirilə bilər.
Prezident İlham Əliyev IV Şuşa Qlobal Media Forumundakı çıxışında Qarabağda həyata keçirilən bərpa və yenidənqurma prosesini Azərbaycanın müasir dövlət siyasətinin əsas prioritetlərindən biri kimi təqdim etdi. O qeyd etdi ki, forum iştirakçılarının Şuşaya və digər azad edilmiş ərazilərə səfərləri təkcə yeni infrastruktur layihələri ilə tanışlıq məqsədi daşımır, həm də uzun illər ərzində Ermənistanın işğalı nəticəsində törədilmiş dağıntıların və həmin ərazilərdə aparılan quruculuq işlərinin obyektiv şəkildə beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılmasına xidmət edir. Prezident vurğuladı ki, ilk forumlarda iştirak edən qonaqlar daha çox dağıdılmış şəhərləri və kəndləri görürdülərsə, bu gün artıq həmin ərazilərdə salınmış yaşayış məntəqələri, müasir yollar, məktəblər, xəstəxanalar və digər sosial infrastruktur obyektləri ilə tanış olurlar.
Prezidentin bu fikirləri göstərir ki, postmünaqişə dövründə həyata keçirilən bərpa siyasəti yalnız iqtisadi və sosial məqsədlər daşımır, eyni zamanda Azərbaycanın beynəlxalq informasiya siyasətinin mühüm istiqamətlərindən birini təşkil edir. Müasir dövrdə informasiya müharibələrinin ənənəvi müharibələr qədər təsirli olduğunu nəzərə alsaq, Qarabağ həqiqətlərinin xarici media nümayəndələrinə birbaşa nümayiş etdirilməsi beynəlxalq ictimai rəyin obyektiv əsaslar üzərində formalaşdırılması baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Prezident İlham Əliyev çıxışında məhz bu məsələyə toxunaraq bildirdi ki, Azərbaycan faktlarla danışmağa üstünlük verir və görülən işlərin nəticələrinin yerində nümayiş etdirilməsi dezinformasiyaya qarşı ən təsirli vasitələrdən biridir.
Çıxışın təhlili göstərir ki, Prezident İlham Əliyev Qarabağın yenidən qurulmasını təkcə ölkədaxili inkişaf proqramı kimi deyil, həm də Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunu gücləndirən strateji layihə kimi qiymətləndirir. Azad edilmiş ərazilərdə həyata keçirilən genişmiqyaslı tikinti və bərpa işləri dövlətin iqtisadi imkanlarını, idarəetmə potensialını və uzunmüddətli inkişaf strategiyasını nümayiş etdirir. Bu baxımdan Prezidentin çıxışında səsləndirilən fikirlər Azərbaycanın postmünaqişə mərhələsində dayanıqlı inkişaf modelini uğurla həyata keçirdiyini göstərir.
Prezident İlham Əliyev çıxışında xüsusi olaraq vurğuladı ki, Qarabağın əvvəlki və indiki vəziyyətini müqayisə etmək Azərbaycanın qısa müddət ərzində əldə etdiyi nailiyyətləri daha aydın nümayiş etdirir. Onun fikrincə, burada məqsəd yalnız şəhərlərin yenidən qurulması deyil, eyni zamanda insanların öz doğma torpaqlarına təhlükəsiz və layiqli şəkildə qayıtmasının təmin edilməsidir. Bu yanaşma Böyük Qayıdış proqramının dövlət siyasətində xüsusi yer tutduğunu göstərir.
Məncə, Prezident İlham Əliyevin çıxışında bu məsələnin ön plana çəkilməsi təsadüfi deyil. Çünki müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində dövlətlərin uğuru yalnız iqtisadi göstəricilərlə deyil, həm də müharibədən sonrakı bərpa prosesini necə idarə etmələri ilə qiymətləndirilir. Azərbaycanın Qarabağda həyata keçirdiyi layihələr dayanıqlı inkişaf prinsiplərinə əsaslanır və müasir şəhərsalma konsepsiyalarını özündə birləşdirir. Bu isə ölkənin həm regional inkişaf modelini formalaşdırdığını, həm də beynəlxalq ictimaiyyət qarşısında etibarlı tərəfdaş imicini daha da möhkəmləndirdiyini göstərir.
Digər mühüm məqam ondan ibarətdir ki, Prezident İlham Əliyev çıxışında beynəlxalq medianın obyektiv fəaliyyətinin vacibliyini də xüsusi qeyd etdi. Onun fikrincə, informasiyanın təhrif edilmədən təqdim olunması, hadisələrin yerində müşahidə olunaraq işıqlandırılması müasir media fəaliyyətinin əsas prinsiplərindən biri olmalıdır. Bu baxımdan Şuşa Qlobal Media Forumu müxtəlif ölkələrin media nümayəndələri arasında peşəkar əməkdaşlığın inkişafına, qarşılıqlı etimadın möhkəmlənməsinə və obyektiv jurnalistikanın təşviqinə xidmət edən mühüm beynəlxalq platforma kimi çıxış edir.
Nəticə etibarilə demək olar ki, Prezident İlham Əliyevin Qarabağın bərpası və informasiya siyasəti ilə bağlı səsləndirdiyi fikirlər Azərbaycanın postmünaqişə dövründə həyata keçirdiyi strateji inkişaf modelinin əsas istiqamətlərini əks etdirir. Çıxış göstərir ki, Qarabağın yenidən qurulması yalnız iqtisadi və sosial layihə deyil, eyni zamanda dövlətin beynəlxalq nüfuzunu gücləndirən, həqiqətlərin dünya ictimaiyyətinə çatdırılmasını təmin edən və Azərbaycanın informasiya diplomatiyasını daha da möhkəmləndirən mühüm siyasi prosesdir. Bu baxımdan Prezident İlham Əliyevin çıxışı Azərbaycanın müasir informasiya siyasətinin məqsəd və vəzifələrinin elmi təhlili üçün əhəmiyyətli mənbə kimi qiymətləndirilə bilər.
Prezident İlham Əliyev IV Şuşa Qlobal Media Forumundakı çıxışında Qarabağda aparılan bərpa və yenidənqurma işlərinin Azərbaycanın dövlət siyasətinin əsas prioritetlərindən biri olduğunu vurğuladı. O qeyd etdi ki, forum iştirakçılarının azad edilmiş ərazilərə səfərləri görülən işlərlə yerində tanış olmaq və bu proses haqqında obyektiv məlumat əldə etmək baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Prezident bildirdi ki, əvvəlki illərlə müqayisədə bu gün Qarabağda genişmiqyaslı tikinti-quruculuq işləri həyata keçirilir və regionun siması sürətlə dəyişir.
Çıxışın təhlili göstərir ki, Qarabağda aparılan bərpa prosesi təkcə infrastrukturun yenilənməsi ilə məhdudlaşmır. Prezident İlham Əliyevin fikirlərindən aydın olur ki, bu siyasətin əsas məqsədi keçmiş məcburi köçkünlərin doğma yurdlarına qayıdışını təmin etmək, bölgədə dayanıqlı yaşayış mühiti yaratmaq və iqtisadi inkişafı sürətləndirməkdir. Bu baxımdan “Böyük Qayıdış” proqramı dövlət siyasətinin mühüm istiqamətlərindən biri kimi təqdim olunur.
Prezident çıxışında beynəlxalq medianın roluna da toxunaraq qeyd etdi ki, xarici jurnalistlərin Qarabağa səfərləri həqiqətlərin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması üçün mühüm vasitədir. Onun fikrincə, hadisələrin yerində müşahidə olunması dezinformasiyanın qarşısının alınmasına və obyektiv informasiya mühitinin formalaşmasına xidmət edir. Bu yanaşma Azərbaycanın informasiya siyasətində şəffaflıq və açıq dialoq prinsipinə üstünlük verdiyini göstərir.
Beləliklə, Prezident İlham Əliyevin çıxışında Qarabağın bərpası həm sosial-iqtisadi inkişafın, həm də Azərbaycanın beynəlxalq informasiya siyasətinin mühüm tərkib hissəsi kimi qiymətləndirilir. Bu fikirlər ölkənin postmünaqişə dövründə həyata keçirdiyi siyasətin əsas məqsəd və prioritetlərini aydın şəkildə ifadə edir.
Prezident İlham Əliyev IV Şuşa Qlobal Media Forumundakı çıxışında Qarabağda həyata keçirilən bərpa-quruculuq işlərinin Azərbaycanın əsas dövlət prioritetlərindən biri olduğunu qeyd etdi. O vurğuladı ki, xarici media nümayəndələrinin azad edilmiş ərazilərə səfərləri görülən işlərin obyektiv şəkildə dünya ictimaiyyətinə çatdırılması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Prezidentin bu fikirləri göstərir ki, Qarabağın bərpası təkcə infrastrukturun yenilənməsi deyil, həm də Azərbaycanın informasiya siyasətinin mühüm istiqamətidir. Xarici jurnalistlərin bölgədə aparılan işlərlə yerində tanış olması ölkə haqqında obyektiv təsəvvürün formalaşmasına və dezinformasiyanın qarşısının alınmasına xidmət edir. Bu baxımdan çıxışda Qarabağın bərpası həm sosial-iqtisadi inkişafın, həm də Azərbaycanın beynəlxalq imicinin möhkəmləndirilməsi baxımından mühüm amil kimi təqdim olunur.
Prezident İlham Əliyev çıxışında Azərbaycanın beynəlxalq nəqliyyat-logistika sistemində artan roluna xüsusi diqqət yetirdi. O qeyd etdi ki, ölkənin coğrafi mövqeyi, müasir nəqliyyat infrastrukturu və qonşu dövlətlərlə qurulan əməkdaşlıq Azərbaycanın mühüm tranzit mərkəzinə çevrilməsinə imkan yaradıb. Prezident həmçinin Orta Dəhlizin qlobal ticarətdə əhəmiyyətinin getdikcə artdığını vurğuladı.
Prezidentin bu fikirləri göstərir ki, Azərbaycan tranzit potensialını yalnız iqtisadi üstünlük kimi deyil, həm də geosiyasi imkan kimi qiymətləndirir. Orta Dəhlizin inkişafı ölkənin regional əməkdaşlığını gücləndirməklə yanaşı, beynəlxalq nəqliyyat marşrutlarında strateji mövqeyini də möhkəmləndirir. Bu baxımdan çıxışda Azərbaycanın etibarlı tranzit tərəfdaşı kimi rolu ön plana çəkilir.
Prezident İlham Əliyev çıxışında Azərbaycanın Avropanın enerji təhlükəsizliyinin təmin olunmasında etibarlı tərəfdaş olduğunu vurğuladı. O qeyd etdi ki, ölkənin təbii qaz ixracının coğrafiyası genişlənir və enerji sahəsində qurulan əməkdaşlıq qarşılıqlı etimada əsaslanır. Prezident eyni zamanda bərpaolunan enerji layihələrinin həyata keçirilməsinin də enerji siyasətinin əsas istiqamətlərindən biri olduğunu bildirdi.
Prezidentin bu fikirləri göstərir ki, Azərbaycan enerji resurslarını yalnız iqtisadi gəlir mənbəyi kimi deyil, həm də beynəlxalq əməkdaşlığı gücləndirən strateji vasitə kimi qiymətləndirir. Çıxışdan aydın olur ki, enerji diplomatiyası ölkənin xarici siyasətində mühüm yer tutur və Azərbaycanın regional, eləcə də qlobal əhəmiyyətini artıran əsas amillərdən biri kimi çıxış edir.
Prezident İlham Əliyev çıxışında Azərbaycan ilə Türkiyə arasında münasibətlərin strateji müttəfiqlik səviyyəsində inkişaf etdiyini vurğuladı. O qeyd etdi ki, iki ölkə arasında siyasi, iqtisadi, enerji və müdafiə sahələrində əməkdaşlıq regionda sabitliyin və təhlükəsizliyin təmin edilməsində mühüm rol oynayır.
Prezidentin bu fikirləri göstərir ki, Azərbaycan–Türkiyə münasibətləri ortaq tarixi və milli dəyərlərlə yanaşı, qarşılıqlı maraqlara əsaslanan uzunmüddətli strateji tərəfdaşlıq modelidir. Bu əməkdaşlıq regionda yeni iqtisadi və geosiyasi imkanların formalaşmasına da töhfə verir.
Prezident İlham Əliyev çıxışında Azərbaycan–ABŞ münasibətlərinə toxunaraq 907-ci düzəlişin artıq öz aktuallığını itirdiyini bildirdi. O qeyd etdi ki, bu qərar ikitərəfli münasibətlərin inkişafına maneə yaradan amillərdən biridir və onun tətbiqi ədalətli yanaşma hesab edilə bilməz.
Bu fikirlər göstərir ki, Azərbaycan beynəlxalq münasibətlərdə qarşılıqlı hörmət və bərabər tərəfdaşlıq prinsipini əsas götürür. Prezident ABŞ ilə əməkdaşlığın inkişafında qarşılıqlı etimadın və obyektiv siyasi yanaşmanın vacibliyini ön plana çəkdi.
Prezident İlham Əliyev çıxışında Avropa İttifaqı ilə əməkdaşlığın davam etdiyini, lakin bəzi Avropa institutlarının Azərbaycana qarşı qərəzli mövqe nümayiş etdirdiyini qeyd etdi. O, xüsusilə AŞPA-nın qəbul etdiyi qərarların obyektivlik prinsipinə uyğun olmadığını vurğuladı.
Prezidentin bu fikirləri göstərir ki, Azərbaycan beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığa açıq olsa da, ikili standartların tətbiqini qəbul etmir. Çıxışda milli maraqların və dövlət suverenliyinin qorunmasının xarici siyasətin əsas prinsiplərindən biri olduğu ön plana çəkilir.
Prezident İlham Əliyev COP29-un Azərbaycanda keçirilməsini ölkəyə göstərilən beynəlxalq etimadın göstəricisi kimi dəyərləndirdi. O vurğuladı ki, iqlim dəyişikliyi ilə mübarizə bütün dövlətlərin birgə məsuliyyətidir və Azərbaycan bu istiqamətdə beynəlxalq təşəbbüsləri dəstəkləyir.
Bu fikirlər göstərir ki, Azərbaycan enerji siyasəti ilə yanaşı, ekoloji təhlükəsizlik və dayanıqlı inkişaf məsələlərinə də xüsusi diqqət yetirir. COP29-un keçirilməsi ölkənin qlobal iqlim gündəliyində fəal iştirak etdiyini nümayiş etdirir.
Prezident İlham Əliyev çıxışında rəqəmsal texnologiyaların və süni intellektin müasir dünyanın inkişafına ciddi təsir göstərdiyini qeyd etdi. O vurğuladı ki, bu sahədə yaranan imkanlardan səmərəli istifadə olunması ilə yanaşı, mövcud risklər də nəzərə alınmalıdır.
Prezidentin fikirləri göstərir ki, rəqəmsal transformasiya Azərbaycanın gələcək inkişaf strategiyasının mühüm istiqamətlərindən biridir. Yeni texnologiyaların tətbiqi ölkənin rəqabət qabiliyyətinin artırılması və innovativ inkişafın təmin olunması baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Prezident İlham Əliyev çıxışında Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlər sistemində “orta güc” dövlət kimi mövqeyini diqqətə çatdırdı. O qeyd etdi ki, ölkənin həyata keçirdiyi müstəqil xarici siyasət, etibarlı tərəfdaş imici və beynəlxalq təşəbbüslərdə fəal iştirakı Azərbaycanın nüfuzunu əhəmiyyətli dərəcədə artırıb.
Prezidentin bu fikirləri göstərir ki, Azərbaycan öz xarici siyasətini milli maraqlar əsasında formalaşdırır və beynəlxalq əməkdaşlıqda balanslı mövqe tutmağa üstünlük verir. Bu yanaşma ölkənin regional və qlobal proseslərdə təsir imkanlarını daha da gücləndirir.
Prezident İlham Əliyev çıxışında beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinə əməl edilməsinin vacibliyini xüsusi vurğuladı. O qeyd etdi ki, dövlətlərin suverenliyi və ərazi bütövlüyü beynəlxalq münasibətlərin əsas prinsipləri olmalıdır və bu prinsiplərə selektiv yanaşma yolverilməzdir.
Bu fikirlər göstərir ki, Azərbaycan beynəlxalq hüququ xarici siyasətinin əsas dayaqlarından biri hesab edir. Prezidentin yanaşması hüquqi ədalətin təmin olunmasının regional sabitlik və uzunmüddətli sülh üçün əsas şərt olduğunu ortaya qoyur.
Prezident İlham Əliyev çıxışında Ukrayna ilə bağlı məsələyə də toxunaraq münaqişələrin yalnız dövlətlərin ərazi bütövlüyü və beynəlxalq hüquq prinsipləri çərçivəsində həll edilməsinin vacibliyini qeyd etdi. O, humanitar problemlərin aradan qaldırılması və sülhün bərqərar olunmasının önəmini vurğuladı.
Prezidentin bu mövqeyi göstərir ki, Azərbaycan beynəlxalq münaqişələrə münasibətdə vahid hüquqi prinsiplərdən çıxış edir və beynəlxalq hüququn hamı üçün eyni şəkildə tətbiq olunmasını dəstəkləyir.
Prezident İlham Əliyev çıxışında Yaxın Şərqdə davam edən gərginliklərə də münasibət bildirərək bölgədə sülhün və sabitliyin təmin olunmasının vacibliyini qeyd etdi. O vurğuladı ki, münaqişələrin dialoq və beynəlxalq hüquq çərçivəsində həlli daha davamlı nəticələr verə bilər.
Bu yanaşma Azərbaycanın xarici siyasətində sülh, əməkdaşlıq və qarşılıqlı hörmət prinsiplərinə üstünlük verildiyini göstərir. Prezident regionda sabitliyin qorunmasını beynəlxalq təhlükəsizlik üçün mühüm amil kimi qiymətləndirir.
Prezident İlham Əliyev çıxışında Fransanın bəzi addımlarını tənqid edərək neokolonial siyasətə diqqət çəkdi. O, Bakı Təşəbbüs Qrupunun müstəmləkəçilikdən əziyyət çəkən xalqların hüquqlarının müdafiəsi istiqamətində fəaliyyət göstərdiyini qeyd etdi.
Bu fikirlər göstərir ki, Azərbaycan beynəlxalq münasibətlərdə bərabərlik və ədalət prinsiplərini müdafiə edir. Prezident Bakı Təşəbbüs Qrupunun fəaliyyətini beynəlxalq hüququn və insan hüquqlarının qorunmasına töhfə kimi qiymətləndirir.
Prezident İlham Əliyev çıxışında Rusiya ilə münasibətlərin qarşılıqlı maraqlar əsasında inkişaf etdiyini qeyd etdi. O, eyni zamanda Cənubi Qafqazda yeni geosiyasi reallıqların yarandığını və regionda davamlı sülhün təmin olunmasının bütün dövlətlərin maraqlarına uyğun olduğunu vurğuladı.
Prezidentin bu fikirləri göstərir ki, Azərbaycan regionda sabitliyin və əməkdaşlığın tərəfdarıdır. Çıxışda yeni geosiyasi şəraitdə qarşılıqlı etimada əsaslanan münasibətlərin qurulmasının regional inkişaf üçün mühüm əhəmiyyət daşıdığı ön plana çəkilir.
Prezident İlham Əliyevin IV Şuşa Qlobal Media Forumundakı çıxışı Azərbaycanın müasir xarici siyasətinin, media diplomatiyasının və beynəlxalq əməkdaşlıq strategiyasının əsas istiqamətlərini əhatə edir. Çıxışda səsləndirilən fikirlər göstərir ki, Azərbaycan regional sabitliyin qorunmasına, beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinə hörmət edilməsinə, enerji və nəqliyyat sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsinə, eləcə də obyektiv informasiya mühitinin formalaşdırılmasına xüsusi önəm verir.
Təhlildən belə nəticəyə gəlmək olar ki, Prezident İlham Əliyevin irəli sürdüyü yanaşmalar Azərbaycanın beynəlxalq mövqeyinin daha da möhkəmləndirilməsinə xidmət edir. Bu baxımdan IV Şuşa Qlobal Media Forumu yalnız media nümayəndələrinin görüş platforması deyil, həm də Azərbaycanın siyasi, iqtisadi və geosiyasi prioritetlərinin beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırıldığı mühüm dialoq platforması kimi çıxış edir.